Aktualności

Klienci w wielu krajach,  15 pracowników, różnorodny asortyment w zakresie elementów konstrukcji stalowych, siatek i systemów osłonowych, międzynarodowe certyfikaty - tak w wielkim skrócie można streścić działalność przedsiębiorstwa Transsystem Lwów, czyli spółki córki firmy Transsystem SA z woli Dalszej. W tym roku mija 15 lat od chwili rozpoczęcia współpracy polskiej firmy z ukraińskim partnerem. Udziałowcem firmy zostało lwowskie przedsiębiorstwo Konwejer. Zatrudnialiśmy ok. 3000 pracowników i byliśmy jedną z ważniejszych firm we Lwowie - mówi Witalij Rożko, dyrektor Transsystemu Lwów - W nowych warunkach ekonomicznych, tuż po odzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, niezbędna stała się zmiana struktury zarządzania i reorganizacji produkcji. Najtrudniejszym jednak problemem powołanej do życia spółki była zmiana mentalności pracowników i przestawienie się na inny system pracy. Pracownicy przyjeżdżali więc na szkolenia do Woli Dalszej w celu podniesienia kwalifikacji i standardów jakościowych. Wymiana doświadczeń spowodowała, że Transsystem Lwów, jako pierwsza spośród firm produkcyjnych we Lwowie wdrożyła system ISO 9001:2000. Dzięki temu możemy obecnie samodzielnie wykonywać dostawy naszych produktów na rynku krajowym, a za pośrednictwem centrali w Woli Dalszej w zasadzie na cały świat. Nasi pracownicy po przeszkoleniu w macierzystej firmie w Polsce wyjeżdżają na kontrakty do Włoch, Portugalii czy Irlandii  - wyjaśnia Witalij Rożko. Spółka założona w 1993 roku przez BAT „Konwejer" Lwów (49% udziałów) i Transsystem SA (51% udziałów) zajmuje się produkcją konstrukcji stalowych, elementów urządzeń transportu technologicznego, siatek zgrzewanych i krepowanych oraz produkcją wyrobów na zamówienia indywidualne. Od chwili powstania większość wytworzonych wyrobów przeznaczona była na rynki zewnętrzne, eksport stanowi ok. 85% produkcji. W latach 1995 - 2001 spółka osiągnęła 10 - krotny wzrost wielkości produkcji. Niedługo potem, w 2003 roku, Transsystem założył kolejną spółkę na Ukrainie, w Nowojaworowsku. Transsystem Ukraina, w której 100% udziałów posiada Transsystem SA, zatrudnia średnio 25 pracowników montażowych wraz z nadzorem z Polski. Średni obrót spółki wynosi ponad 1,5 mln zł rocznie. Prognozowany jest wzrost obrotów. Transsystem Ukraina zajmuje się głównie montażami na zlecenie Transsystemu z Woli Dalszej. W chwili obecnej na ukończeniu są realizacje całego szeregu zleceń dla fabryki UAZ w Czerkasach na Zaporożu, na zlecenie niemieckiej firmy Eisenmann. W trakcie negocjacji są jeszcze inne zlecenia w zakresie montaży na Ukrainie. Działanie firmy z Niemiec poprzez ukraińskiego partnera pozwala na ograniczenie ryzyka inwestycyjnego i przerzucenie go na zleceniobiorcę zarządzającego kontraktem. Obawa przed barierami, z jakimi boryka się inwestor, powoduje, że kapitał zachodni najczęściej wchodzi na rynek ukraiński przez krajowych partnerów, nadzór pozostawiając najczęściej w rękach swoich lub partnerów polskich, obeznanych z tym trudnym, aczkolwiek obiecującym rynkiem.

  Polscy przedsiębiorcy od dawna obecni są na Ukrainie. I jest ich coraz więcej, wschodni sąsiedzi jak magnes przyciągają kolejnych zagranicznych inwestorów, chociaż podjęcie decyzji o prowadzeniu działalności na Ukrainie jest bardzo trudne. Lęk i obawy przed inwestycjami spowodowane są często stereotypami, plotkami, nieznajomością kraju. Polscy inwestorzy należą do jednych z najodważniejszych - wg Ambasady RP w Kijowie polskie przedsiębiorstwa zainwestowały na terenie Ukrainy do 1 lipca 2008 r. 730,5 mln dolarów, co daje Polsce obecnie 12 miejsce na liście największych inwestorów zagranicznych, z udziałem 2% w łącznej kwocie bezpośrednich inwestycji zagranicznych na Ukrainie. Branżą o największym udziale są usługi finansowo - ubezpieczeniowe, a wśród podmiotów sektora przemysłowego wymienić warto m.in. inwestycje firm takich jak  Barlinek, Cersanit, Sanitec-Koło, Can-Pack, Transsystem, TZMO - Bella Center, Inter-Groclin (producent tapicerki samochodowej w Użhorodzie), firm meblarskich Forte, BRW i Nowy Styl. Te przedsiębiorstwa zajmują wysoką pozycję na ukraińskim rynku. Nie oznacza to jednak, że osiągniętą bez trudu, tym bardziej, że zachęt ze strony państwa jest praktycznie brak. Co prawda, pod koniec lat dziewięćdziesiątych na Ukrainie powstało kilkanaście wolnych stref ekonomicznych, które gwarantowały inwestorom ulgi podatkowe, np. zwolnienie firm z podatku dochodowego na 20 lat. Nieoczekiwanie jednak nowy rząd Julii Tymoszenko bez uprzedzenia zlikwidował wszystkie ulgi. Dla zagranicznych inwestorów stanowiło zły sygnał dla inwestorów zagranicznych oraz wyraźny przejaw braku przestrzegania prawa przez ukraińskie władze. Inwestorzy dowiedzieli się z dnia na dzień, że gwarantowanych ulg już nie będzie. Na wyjątkowy pomysł wpadł gubernator Charkowa, informując zainteresowanych prowadzących działalność w charkowskiej strefie ekonomicznej, że likwidacja ulg może mieć moc wsteczną. W charkowskiej strefie fabryki ma krośnieńska firma meblarska Nowy Styl. Jednakże specjalne strefy ekonomiczne nie odegrały istotnej roli w przyciąganiu inwestycji zagranicznych - inwestycje na tych terytoriach stanowią jedynie 7,2% ogółu inwestycji zagranicznych na Ukrainie. Większość inwestycji skupia się na zachodzie Ukrainy, w rejonach Zaporoża i Kijowa. Tam poziom produkcji porównywalny jest z polskim. Natomiast rejony wschodnie, m.in. obwód lwowski, nie mając za sobą tradycji przemysłowych, zdecydowanie słabiej przyciągają zagraniczne inwestycje.

Niestabilność polityczna i nieprzejrzystość oraz niespójność prawa pozwalająca na dużą dowolność interpretacyjną to jedne z najważniejszych przeszkód, na które skarżą się zagraniczni inwestorzy. Do tego niezliczona ilość wymaganych pozwoleń, licencji i wiążące się z tym niejasne procedury biurokratyczne spędzają sen z powiek nieobytym z miejscowymi zwyczajami przedsiębiorcom. Inwestor jest na pozycji „podejrzanego" - ciągle musi udowadniać, że bardzo - ale to bardzo - chce, ma prawo i ma środki do tego, by prowadzić biznes na Ukrainie. Do innych ważnych barier w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa należy zaliczyć:

• nierówne traktowanie krajowych i zagranicznych podmiotów gospodarczych,
• długotrwałe i nadmierne kontrole
• brak możliwości uzyskania w praktyce zwrotu podatku VAT,
• wszechobecną korupcję i zagmatwane procedury biurokratyczne.

Przedsiębiorcy często narzekają na nieefektywny sposób zarządzania przez ukraińskich menadżerów swoimi przedsiębiorstwami, skutkujący  niską wydajnością pracy, złą jakością i opóźnieniami w realizacji zadań. Przyczyna tkwi w mentalności, przyzwyczajeniach, innym trybem pracy. Zarządzanie firmą na Ukrainie wymaga od polskiego kierownictwa ścisłego nadzoru i kontroli produkcji, jakości i zbytu.

Mimo wielu takich czynników zniechęcających do prowadzenia działalności gospodarczej i wysokiego ryzyka inwestycyjnego, długoterminowe perspektywy inwestycyjne postrzegane są korzystnie, a rynek ukraiński traktowany jest z optymizmem. Zdaniem Polsko - Ukraińskiego Biura Współpracy Gospodarczej zagraniczni inwestorzy mając do wyboru Czechy, Litwę, Łotwę, Węgry i Ukrainę - w 90% wybierają jednak Ukrainę. Ukraina to nie tylko ok. 40 milionów ludzi, ale także dostęp do rynku rosyjskiego oraz ulgi celne w obrębie byłych republik radzieckich. Do zachęt dla inwestorów należy zaliczyć także refundowanie przez 6 miesięcy na poziomie płacy minimalnej kosztów zatrudnienia, który wcześniej był zarejestrowany jako bezrobotny. Z pewnością zachętę stanowią również niższe niż w Polsce koszty pracy i energii, a także ogromny rynek wewnętrzny. Potencjał nabywczy ludności też jest coraz większy, dzięki zarobkom uzyskiwanym w krajach Unii i inwestowaniu ich w ojczyźnie. A do 2020 roku, wg oficjalnych prognoz, PKB ma się podwoić. Rosnący popyt na nieruchomości, a także inwestycje związane z Euro 2012 rysują branży stalowej dobre perspektywy rozwoju.